{"id":994,"date":"2023-12-04T22:20:31","date_gmt":"2023-12-04T20:20:31","guid":{"rendered":"https:\/\/banjaluka.life\/?page_id=994"},"modified":"2024-12-11T20:16:00","modified_gmt":"2024-12-11T18:16:00","slug":"about-banja-luka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/about-banja-luka\/","title":{"rendered":"O Banjoj Luci"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"contact\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Banja Luka je glavni grad Republike Srpske. Jedan je od najprivla\u010dnijih turisti\u010dkih odredi\u0161ta u regionu. Poznato po svojoj bogatoj kulturnoj ba\u0161tini, arhitekturi, prirodnim ljepotama i gostoprimstvu svojih stanovnika, ovo je mjesto koje svake godine privla\u010di sve ve\u0107i broj posjetitelja. Smje\u0161tena na rijeci Vrbas, Banja Luka se mo\u017ee pohvaliti dugom i zanimljivom istorijom.<\/p>\n

Smatra se da je grad nastao u 15. vijeku, a kroz vijekove je bio pod vla\u0161\u0107u razli\u010ditih kultura i civilizacija. Ova raznolikost ostavila je dubok trag na njegovu arhitekturu, umjetnost i na\u010din \u017eivota lokalnog stanovni\u0161tva.<\/p>\n

Ime ovog grada se prvi put spominje 6. Februara 1494. godine u Povelji ugarskog kralja Vladislava II Jagelovi\u0107a. Prema istra\u017eivanjima raznih filozofa i istori\u010dara utvdjeno je da ime ovog grada poti\u010de od starog pridjeva banj (banov), koje je davno is\u010dezlo iz na\u0161eg jezika, a zadrzano je samo nazivu grada. Ovom pridjevu banj dotata je samo imenica luka, sto se u prevodu odnosi na ravnicu, a ime cijelog grada poti\u010de od slo\u017eenice Banova ravnica.<\/p>\n

Jo\u0161 od paleolitskog perioda na obje strane rijeke Vrbas koja proti\u010de kroz ovaj grad, razvijala su naselja razli\u010ditith plemena, koja su se u ovom gradu nastanjivala, \u017eivjela i razvijala. Poznata je i \u010dinjenica da je u predrimskom i rimskom periodu ovo mjesto naseljivalo ilirsko pleme Mezeja. Oni su na ovim prostorima zajedno bili uklju\u010deni u rimsku pokrajinu zvanu Ilirik.<\/p>\n

Da su Rimljani boravili na ovom podru\u010dju potvrdjuju i svjedo\u010de brojni artefakti, koji su pronadjeni na raznim lokcijama koji su u blizini dana\u0161njeg grada. Same izvore ljekovite mineralne vode u Slatini, \u0160eheru i Lakta\u0161ima otkrili su upravo Rimljani. U skoro samom centru dana\u0161njeg grada Rimljani su izgradili i tvdjavu (dana\u0161nja tvrdjava Kastel). Ova tvrdjava je bila vojno utvrdjenje unutar kojeg se odvijao \u017eivot rimskog vojnog naselja.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"Hram
Hram Hrista Spasitelja 11<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"Spomenik
Spomenik Bana Milosavljevica 4<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"biker\"
biker<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"bus-1898612_1280\"
bus-1898612_1280<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"concert-7424190_1280\"
concert-7424190_1280<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Padom rimskog carstva, ovo podru\u010dje po\u010dinju da naseljavaju slovenska plemena u VI i VII vijeku nove ere. U srednjovjekovnom periodu, du\u017e cijele obale Vrbasa podi\u017ee se veliki broj utvrdjenja. Poslije dolaska Osmanlija 1582. godine po\u010dinje da se razvija prvo naselje orijentalnog tipa. Ovo naselje se prvo razvija oko Careve Mahale u Gornjem \u0160eheru.<\/p>

U tom periodu Banja Luka postaje mjesto prostranog bosanskog pa\u0161aluka i to dovodi do ubrzanog razvoja grada. Tada se razvoj ovog grada odvijao sa Lijeve strane Vrbasa, a ovaj razvoj se naro\u010dito desio u doba Ferhad-pa\u0161e Sokolovi\u0107a. On je 1573. godine prenio sredi\u0161te bosanskog pa\u0161aluka iz Travnika u Banja Luku. Tako je ovaj grad posao sredi\u0161te Pa\u0161aluka sve do 1639. godine.<\/p>

Zahvaljuju\u0107i Ferhad pa\u0161i Sokolovi\u0107u u Banjoj Luci se po\u010dinju graditi mostovi, mlinovi i vjerski objekti. Tako su izgradjeni veliki istorijski i kulturni objekti kao \u0161to su d\u017eamija Ferhadija (koja je bila zadu\u017enica Ferhad - pa\u0161e Sokolovi\u0107a), Araundija, kao i Sahat kula, koja je smje\u0161tena u blizini d\u017eamije Ferhadija.<\/p>

U XVI i XVII vijeku na \u0161iroj banjalu\u010dkoj regiji po\u010dinju da se grade manastiri, koji su svjedoci srpskog srednjovekovnog neimarstva na ovim podru\u010dijma. Tako su podignute gradjevine koje su izuzetne ljepote i va\u017enosti. Podignuti manastir Gomionica je izgradjen u stilu Ra\u0161ke \u0161kole i nalazi se u Zmijanju. Prema nekim predanjima ktitor ovog manastira je bio Zmijanjski knez Obrad.<\/p>

Zatim, izgradjeni manastir Mo\u0161tanica je smjesten na tromedji Banja Luka, Prijedor i Kozara. Ovaj manastir je izgradjen 1562. godine u stilu Moravske \u0161kole. Manastir Liplje se nalazi na obroncima planine Borja, u blizini Maslovara. Ovaj manastir je izradjen krajem XV i po\u010detkom XVI vijeka u stilu Ra\u0161ke \u0161kole.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"Hram
Hram Hrista Spasitelja<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"Spomenik
Spomenik Banu Milosavljevicu<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-03\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-02a\"<\/figure><\/a><\/div>
\"1203105-2\"<\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sve do 18. vijeka Banja Luka je veliko vojni\u010dko sjedi\u0161te. U tom periodu dolazi do naglog smanjenja stanovni\u0161tva ovog grada. Ovom naglom padu stanovni\u0161tva je prethodilo preno\u0161enje sredi\u0161ta pa\u0161aluka iz Banja Luke 1639. godine, unutra\u0161nji nemiri, kao i \u010desti i dugi ratovi sa Austrijom i Ugarskom. Zahvaljuju\u0107i svom povoljnom geografskom, prometnom i klimatskom polo\u017eaju ovaj grad ponovo postaje jako gospodarsko, obrtno i upravno sredi\u0161te.<\/p>

U 19. vijeku zbog svog bogatog \u017eitorodnog zale\u0111a koje se nalazi u neposrednoj blizini ovog grada (Lijev\u010de polje), kao i mnogih \u010duvenih i dobro poznatih proizvoda od banjalu\u010dkih obrtnika (predmeti od krzna, ko\u017ee, zlata i srebra) ovaj grad je povukao mnoge Srpske porodice iz Hercegovine, Sarajeva i Makedonije. U ovom periodu oko 10 % stanovni\u0161tva bavilo se obrtom i trgovinom.<\/p>

U Banjoj Luci se u ovo vrijeme odr\u017eavao i najpoznatiji godi\u0161nji sajam na kojem se dovozila i donosila roba i stoka iz svih krajeva Bosne i Hercegovine. Tada ovaj grad postaje va\u017eno gospodarsko sredi\u0161te. Po\u010dinju da se osnivanju i prve srpske \u0161kole. Ovaj grad prvi telegraf dobija 1866. godine.<\/p>

Po\u010detkom vladavine austrougara Banja Luka dobija \u017eeljeznicu i sa njom biva povezana sa ostatkom Evrope. U ovom periodu ovaj grad postaje industrijski i zanatski centar. Temelje ovoj urbanizaciji i razvoju postavili su i kaludjeri iz franjeva\u010dkog manastira Trapisti.<\/p>

Ovaj manastir je izgradjen 70-tih godina 19. vijeka. Kaludjeri su u sklopu manastira izgradili pivaru, mlin, fabriku tekstila, ciglanu kao i hidrocentralu u Deliba\u0161inom selu. Ovi kaludjeri su takodje bili nadaleko poznati po svom \u010duvenom siru koji su proizvodili (Trapist sir), kao i po izradi tjestenine.<\/p>

Pod vladavinom austrougara grade se bolnice, \u0161kole, otvaraju se industrijski pogoni. Ova vlast je uradila i prvi popis stanovni\u0161tva 22. Aprila 1895. godine i tada je u ovom gradu \u017eivjelo 13 566 stanovnika. Bez obzira \u0161to tada\u0161nja vlast nije bila despotska kao turska ipak u narodu je po\u010deo da se stvara otpor prema strancu, kao i radni\u010dka svijest. Tada kre\u0107u \u0161trajkovi, pobune kao i pozivi na oslobodjenje od neprijatelja.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"Hram
Hram Hrista Spasitelja<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"Spomenik
Spomenik Banu Milosavljevicu<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-03\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-02a\"<\/figure><\/a><\/div>
\"1203105-2\"<\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Nakon dugog niza godina okupacije, Banja Luka je do\u010dekala svoju slobodu u Prvom svjetskom ratu 21 Novembra 1918. godine. Medju istaknutim borcima za slobodu od austrougarske vlasti bili su \u010duveni pisac i knji\u017eevnik Petar Ko\u010di\u0107, te Vaso Pelagi\u0107 i Ivan Franjo Juki\u0107 koji su se bavili sve\u0161teni\u010dkim, kulturnim i politi\u010dkim radom.<\/p>

Sredi\u0161te dana\u0161njeg grada je formirano u vrijeme Vrbaske banovine poslije 1929. godine, kada ovaj grad postaje sredi\u0161te \u0161ire regije. To se sve de\u0161ava zahvaljuju\u0107i prvom Banjalu\u010dom banu Svetislavu Tisi Milosavljevi\u0107u. Ovaj prvi srpski ban gradi bansku upravu i banski dvor, izmedju kojih je podignuta srpska Saborna crkva Svete Trojice (danas poznata kao hram Hrista Spasitelja) \u010diji je zvonik dug 46 metara.<\/p>

Ban Milosavljevi\u0107 takodje pokre\u0107e gradnju parka sa muzi\u010dkim paviljonom, zatim zgrade sa 50 stanova za \u010dinovnike, kao i banku sa bron\u010danim kipovima na ulazu-izlazu. Za vrijeme njegove vladavine asfaltirane su prve banjalu\u010dke ulice i sagradjen hotel Palas 1935. godine.<\/p>

Banja Luka je danas drugi po veli\u010dini grad u Bosni i Hercegovini. Podru\u010dje ovog grada je povr\u0161ine od 1239 km2. On se prostire sa obje strane rijeke Vrbas, koja se nalazi u tetktonskoj uvali pravca sjeveroistok - jugozapad. Sam grad se prostire na povr\u0161ini od 150 km2. Prosje\u010dna nadmorska visina ovog grada je 164 metra.<\/p>

Kada je rije\u010d o kulturnom \u017eivotu, Banja Luka nudi brojne manifestacije, koncerte, izlo\u017ebe i pozori\u0161ne predstave tijekom cijele godine. Poznati Kulturni centar Banski dvor redovno organizuje razne umjetni\u010dke doga\u0111aje. Gradske ulice u ovom gradu se tokom ljeta pretvaraju u pozornice. Svake godine odr\u017eavaju se razne tradicionalne manifestacije koje privla\u010de razne izvo\u0111a\u010de iz cijele regije.<\/p>

Ljubitelji prirode tako\u0111e \u0107e biti odu\u0161evljeni posjetom Banjoj Luci. Ovo podru\u010dje je bogato prekrasnom prirodom, \u0161umama, parkovima i rijekama. Nacionalni park Kozara, koji se nalazi nedaleko od grada, pru\u017ea prekrasne \u0161umske staze, vidikovce i mogu\u0107nosti za planinarenje, biciklizam i piknike.<\/p>

Posjetitelji tako\u0111e mogu u\u017eivati u kupanju u jezeru \"Manja\u010da\" ili se opustiti uz rijeku Vrbas. Ovaj grad ima mno\u0161tvo izleti\u0161ta gdje mo\u017eete provesti vijeme sa svojom porodicom i prijateljima. Banja Luka je tako\u0111er poznata po svojoj bogatoj gastronomskoj ponudi, kao i gostoprimstvu lokalnog stanovi\u0161tva.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"Hram
Hram Hrista Spasitelja<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"Spomenik
Spomenik Banu Milosavljevicu<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-03\"<\/figure><\/a><\/div>
\"single-listing-02a\"<\/figure><\/a><\/div>
\"1203105-2\"<\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Banja Luka is the capital city of Republika Srpska and one of the most attractive tourist destinations in the region. Known for its rich cultural heritage, architecture, natural beauty, and the hospitality of its residents, it attracts a growing number of visitors each year. Situated on the Vrbas River, Banja Luka boasts a long and […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":789,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-994","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2592,"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/994\/revisions\/2592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/banjaluka.life\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}